23 Nisan 2025, 01:07
“Herkes almak istiyor, arz yetmiyor.”
Tüketici talebi hızla artar
Üretim bu talebe yetişemez
Fiyatlar yukarı gider
Neden olur?
Maaş artışları
Kredi patlaması
Vergi indirimi
Pandemi sonrası tüketim patlaması
“Üreticiye her şey pahalı geliyor, maliyeti ürüne yansıtıyor.”
Hammadde, enerji, işçilik fiyatları artar
Üretim maliyeti yükselir
Son ürünün fiyatı da yükselir
Neden olur?
Döviz kuru artışı
Asgari ücret zammı
Petrol – doğalgaz fiyatlarındaki artış
Vergi / sigorta maliyetleri
“Piyasada çok fazla para var, az mala çok para kovalıyor.”
Merkez Bankası para basar / faiz düşürür
Krediler artar, tüketim hızlanır
Para değeri düşer, fiyatlar yükselir
Neden olur?
Faizlerin yapay olarak düşük tutulması
Merkez bankasının bağımsız hareket edememesi
Bütçe açıklarının para basarak kapatılması
“Herkes zam bekliyor, daha zam olmadan zam yapılıyor.”
Üretici, gelecek maliyeti önden yansıtıyor
Tüketici, şimdi alayım sonra pahalanır diyor
Enflasyon, kendi kendini besleyen bir döngüye giriyor
Enflasyon tek bir sebebe bağlı değil.
Genellikle talep + maliyet + para politikaları + beklenti birlikte etki eder.
“Enflasyon; az mal, çok para ve çok panikle birleştiğinde oluşur.”